آکاایران: اربعین نماد وحدت امت اسلامی/ تحریم چگونه می میرد؟

ایران معتقد است با توقف جنگ و «جان گرفتن» مذاکرات یمنی ها با یکدیگر هر موضوعی قابل بحث و توافق خواهد بود و در این میان دخالت دیگران در این امور باید صرفاً «تسهیل گر» و «پشتیبانی کننده» باشد.

سرویس سیاست مشرق - روزنامه ها و جراید در بخش سرمقاله و یادداشت روز به بیان دیدگاه ها و نظریات اصلی و اساسی خود می پردازند؛ نظراتی که بیشتر با خط خبری و سیاسی این جراید همخوانی دارد و می توان آن را سخن اول و آخر ارباب جراید عنوان کرد که اهمیت ویژه ای نیز دارد. در ادامه یادداشت و سرمقاله های روزنامه های صبح کشور با گرایش های مختلف سیاسی را می خوانید:

**********

تعیین شرط با مقاومت یمن است نه شکست خوردگان سعودی

سعدالله زارعی در کیهان نوشت:

سفر «عمران خان» به تهران، سفر «پوتین» به ریاض و سفر چندی پیش «عبدالمهدی» به ریاض روی نقطه پایان دادن به جنگ یمن تمرکز داشته است اما ادامه بمباران یمن در حین این سفرها بیانگر آن است که طرفی که جنگ را شروع کرده است، به امتیاز نیاز دارد و این امتیاز هم در «میدان نظامی» قابل تحقق نیست و لاجرم باید در همین مذاکرات سیاسی تأمین شود.

اما آیا عمران خان، پوتین و عبدالمهدی می توانند واسطه اعطای این امتیاز از جانب یمنی ها باشند؛ به فرض که یمنی ها نقش میانجی یا به قول نخست وزیر پاکستان «نقش کمک کننده» این سه را قبول دارا باشند، آیا مشت آنان را در مذاکرات آن طور که سعودی ها می خواهند، پر خواهند کرد؟

به جز این آیا آنچه را سعودی ها طی چند هفته اخیر در فضای گفتاری بیان کرده اند، در صحنه عملی پیاده خواهند کرد؟ سعودی ها در سال گذشته به نماینده دبیرکل سازمان ملل قول دادند که به توافق بین طرفین در استکهلم معتقد بوده و به آن التزام عملی خواهند داشت، اما با وجود آنکه از زمان برگزاری مذاکرات استکهلم -30 آذر ماه ۹۷- تقریبا ده ماه گذشته و طرف یمنی به تعهدات خود کاملاً عمل نموده، سعودی ها حتی یک گام هم به سمت آن برنداشته اند. در این خصوص نکاتی وجود دارد:

1- اگرچه عمران خان نخست وزیر پاکستان تأکید دارد که از سوی هیچ کس به ایفای نقش میانجی دعوت نشده و این ابتکار خود اوست و با هدف حل مسالمت آمیز مسایل میان همسایگان، به ایران و عربستان سفر کرده است، اما تقریباً هیچ کس تردید ندارد که از او خواسته شده است تا شرایط موجود را به لحاظ آمادگی برای پایان دادن به جنگ یمن مورد بررسی قرار دهد.

دیدار عمران خان رئیس حزب «تحریک انصاف» از تهران و عزیمت او از تهران به ریاض بیانگر آن است که تهران از او خواسته است تا برای حل مسئله اقدام کند. در همین جا یک سؤال مطرح می شود مبنی بر اینکه آیا ایران فاقد مقدمه برگ مذاکراتی را به دست نخست وزیر پاکستان داده است؟

پاسخ آن فاقد تردید منفی است، چرا که جمهوری اسلامی بسیار پیچیده تر از این عمل می کند و «بی گدار به آب نمی زند». بنابراین کشش مذاکراتی اولیه متعلق به ریاض است که تهران به طور جدی از آن استقبال کرده است. کما اینکه بعضی تحولات هفته های اخیر در مراودات سیاسی نیز از همین منطق پیروی می کنند.

عمران خان «دوست مشترک» به حساب می آید. کما اینکه «پاکستان» در پرونده هایی که مستقیم یا غیرمستقیم به ایران ربط پیدا می کند، یا نقش همراه داشته و یا به صورتی عمل کرده که ناراحتی مقامات ارشد ایران را برنیانگیزد.

عمران خان در تهران طرح چهار ماده ای ایران را - که در فرمایشات رهبر معظم انقلاب به آن تصریح شد- دریافت کرد که شامل توقف جنگ، شروع گفت وگوهای فاقد واسطه یمنی-یمنی، تشکیل دولت وحدت ملی و برگزاری انتخابات پارلمانی بود.

منطق و ماهیت طرح ایران به طور خلاصه ناظر به پایان دادن به جنگ ظالمانه یک طرفه ای است که 43 ماه از آغاز آن می گذرد و نیز حل داخلی مسائل یمن است که این هر دو در عین اینکه کلید حل مسئله است، عملی ترین اقدام هم در حل مسئله به حساب می آیند.

در واقع ایران معتقد است با توقف جنگ و «جان گرفتن» مذاکرات یمنی ها با یکدیگر هر موضوعی قابل بحث و توافق خواهد بود و در این میان دخالت دیگران در این امور باید صرفاً «تسهیل گر» و «پشتیبانی کننده» باشد.

2- سفر ولادیمیر پوتین به ریاض هم اگرچه توأم با بیش از 20 قرارداد تجاری با طرف سعودی بود، اما در عین حال براساس آنچه از خبرها برمی آید، بیشترین وقت رئیس جمهور مقتدر روسیه به بحث لزوم پایان یافتن جنگ خونین رژیم سعودی علیه یمن سپری شده است. تا پیش از این، روسیه در پرونده یمن عملاً نقشی نداشت.

روسیه حتی در جریان صدور قطعنامه 2216 شورای امنیت سازمان ملل علیه یمن اگرچه -از میان 15 عضو آن- تنها کشوری بود که رأی ممتنع داد، اما در عمل راه را برای جنگ علیه یمن باز کرد و در واقع در نقطه مقابل عربستان قرار نگرفت. در این فاصله روسیه یک بار با جبهه مقاومت «مشق همکاری» کرد و آن در پرونده سوریه بود که از قضا ایفای نقشی در نقطه مقابل نقش دولت سعودی بود و در نهایت به یکی از افتخارات روسیه و پوتین تبدیل شد.

سفر ولادیمیر پوتین به ریاض نشان می دهد که سه سال پس از جنگ یمن، مسکو متوجه اهمیت این کشور در تحولات منطقه شده است. اگرچه پیش از این لااقل دوبار هیئت انصارالله با مقامات ارشد روسیه در مسکو دیدار کرده و روابط اولیه را با روسیه برقرار نموده است، اما ورود پوتین به پرونده یمن در هفته اخیر یک اقدام اساسی به حساب می آید که اگر با قبول طرف سعودی مواجه گردد، «راهبردی» نیز خواهد بود.

بر این اساس برای آنکه شبهه ای درباره اهداف سفر پیش نیاید، رئیس جمهور روسیه گفت: «ایران و عربستان برای برقراری دوباره رابطه نیازی به واسطه ندارند.» در عین حال با توجه به وزن سیاسی پوتین در مقایسه با وزن سیاسی عبدالمهدی و عمران خان و به خصوص عدم وجود رابطه صمیمانه پیشین بین آنان و خاندان سلمان این احتمال به طور جدی تر وجود دارد که فرمولی از مذاکرات میان پوتین و سلمان ناظر بر توقف جنگ به دست آید.

3- بعضی در داخل ایران روی روابط ایران و عربستان تمرکز کردند و به آمارها و نشانه هایی اشاره کردند که از تمایل سعودی برای از سرگیری رابطه با ایران حکایت می کرد و بعضی دستگاه ها در ایران نیز روی لزوم فعال سازی رابطه تهران-ریاض تمرکز کردند که اگرچه فی نفسه امر مذمومی به حساب نمی آید، اما واقعیت این است که -منهای بحث یمن- نه سعودی ها به طور واقعی خواستار بهبود روابط با تهران هستند و نه اینکه اقدام یک جانبه ایران می تواند روابط سیاسی میان دو کشور را گرمی ببخشد.

به نظر این قلم سعودی ها به دلایلی که به آن اشاره خواهد شد، برقراری رابطه با ایران را برای حل مشکل خود در یمن مطابق الگوی ریاض می خواهند و در شرایط فعلی، خود رابطه با تهران برای آنان موضوعیت ندارد. در واقع عربستان می خواهد برقراری مجدد رابطه با ایران را به تهران بفروشد و مابه ازای آن را وادار شدن انصارالله به پذیرش طرح ضدیمنی دولت سعودی قرارداده است!

این در حالی است که از یک سو خواسته سعودی ها از یمنی ها «زیاده خواهانه» و غیرعملی است و از سوی دیگر رابطه ایران با یمنی ها یک رابطه استعماری نیست که تهران خواسته خود را به آنان دیکته کند. بعضی گمان کرده اند با آغاز دوباره رابطه میان ریاض و تهران، دو کشور می توانند در پرونده یمن به راه حل برسند و به فرمول های مرضی الطرفین دست یابند در حالی که به طور واقعی، سعودی تقدم رابطه با ایران را بر بحث درباره یمن قبول ندارد و لذا هرگاه بحث رابطه می کند، بلافاصله از لزوم قطع «مداخلات!» ایران سخن می گوید که به معنای واگذاری پرونده یمن به ریاض است.

4- طرحی که سعودی ها دنبال می کنند ظاهری و باطنی دارد که به طور کلی با هم متفاوت هستند سعودی برخلاف ایران که می گوید اول توقف جنگ، روی پذیرش منصور هادی به عنوان تنها فرد مشروع یمنی تأکید دارد. این به آن معناست که سعودی در مذاکره سیاسی با طرف های مختلف با همان منطق جنگ سخن می گوید.

یعنی می جنگد برای اینکه رژیم وابسته را تحمیل کند و مذاکره می کند تا همین رژیم را بر کرسی بنشاند. مقامات سعودی در مذاکرات گفته اند طرف های یمنی روی ریاست جمهوری و دولت موقت به ریاست منصور هادی توافق کنند -یعنی انصارالله به هادی تمکین کند- و دولت و مجلس و ارتش سابق برگردند و پس از شش ماه انتخابات مجلس قانون گذاری برگزار شود و براساس آراء، ریاست جمهوری و کابینه تشکیل شود و درباره ترتیبات اداره کشور تصمیم بگیرند و ضمناً در این مدت کل کشور یمن در اختیار دولت و ارتش تحت فرمان منصور هادی باشد.

اما این طرح در واقع برای تحمیل دائمی دولت وابسته به سعودی و از بین بردن مقاومت مردم یمن و هدر دادن خون تقریبا صد هزار انسان شریفی است که برای عزت و استقلال یمن به شهادت رسیده اند. قید شش ماه که از سوی سعودی ها مطرح می شود، در عمل دربردارنده محدودیت زمانی نیست کما اینکه کلمه «انتخابات» که در طرح آنان آمده به معنای برگزاری انتخابات حین شش ماه و تن دادن به نتایج آن نیست.

مدت شش ماه حتی می تواند به چند سال منتهی شود کما اینکه دولت منصور هادی که براساس طرح موسوم به مبادره خلیجی در سال 2012 قرار بود شش ماهه باشد، تا 2015 ادامه یافت و هنوز هم سعودی ها از قانونی بودن این دولت سخن می گویند و درصدد تداوم آن هستند.

دوره شش ماهه می تواند با رضایت یا فاقد رضایت طرف های یمنی تمدید گردد و یا در این میان با گروهی وابسته تر جابه جا شود. انتخابات هم با همین کیفیت می تواند بارها به تأخیر بیفتد و حتی هیچ گاه برگزار نشود و یا مجلس منحله سال 2015 تا مدت های مدید دیگر امتداد پیدا کند.

نکته مهم دیگر تحویل مراکز استان ها و شهرستان های شمالی به منصور هادی و بخشی از ارتش به فرماندهی سرلشکر محسن الاحمر که به شدت به سعودی وابسته بوده و دستش تا مفرق به خون یمنی ها آغشته است، در واقع از بین بردن امنیت نیروهای جهادی است و اگر آنان به این تن دهند و یا حتی به حداقلی از این هم تن دهند -که تردد آزاد عناصر نظامی و امنیتی وابسته به محسن الاحمر در استان های شمالی است- مقدمات نابودی خود را فراهم کرده اند.

ترک کردن میدان جهاد آن هم در شرایطی که مقاومت یمنی ها رژیم سعودی و پشتیبانان غربی و عربی آن را به ستوه درآورده است و اعتراف به مشروعیت منصور هادی، اعتبار نیروهای جهادی و داعیه های آنان را لطمه می زند و از آن پس مردم به فراخوان آنان در مسایل امنیتی یا سیاسی اعتماد نکرده و از آن پشتیبانی نمی نمایند. از سوی دیگر چنین توافقی به نیروهای امنیتی و نظامی وابسته به سعودی و امارات امکان می دهد تا نیروهای جهادی را به نحوی که چندان بازتاب اجتماعی هم نداشته باشد، یکی یکی قلع و قمع نمایند.

5- البته سعودی ها که متوجه شدند طرح آنان با اشکالات عمده مواجه است، کمی عقب نشستند و مثلاً از «آتش بس» سخن به میان آوردند که معنایی متفاوت از توقف جنگ دارد و نیز به جای خلع سلاح کامل نیروهای خارج از دولت، از تحویل سلاح های سنگین سخن می گویند که در عمل تفاوتی با ادامه جنگ و نیز با خلع سلاح مقاومت ندارد و از این رو یمنی ها یک روز پس از آنکه یکی از مسئولان میانی یمن، به اشتباه از موافقت انصارالله با آتش بس سخن گفت، رهبری انصارالله طی بیانیه ای و نیز طی اظهارات متعدد، آن را رد کرده و گفت به چیزی کمتر از توقف کامل جنگ به عنوان شرط آغاز هر نوع و هر سطح از مذاکره تن نمی دهد.

عربستان البته در شرایطی نیست که بتواند نوع مذاکره و نتایج آن را تعیین کند. توقف کامل صادرات نفت آرامکو در استان الشرقیه که طی حملات به الشیبه و بقیق و حریص روی داد، میزان آسیب پذیری این کشور را به همه نشان داد و تداوم و تصعید حملات موشکی و پهپادی انصارالله هم از توان بالای مقاومت یمنی ها خبر داد. بنابراین در وضعیت فعلی آنکه می تواند شروطی را تعیین کند، مقاومت یمن است نه شکست خوردگان سعودی.

اصل 113 را حذف کنید

در سرمقاله روزنامه ایران آمده است:

مصاحبه مطبوعاتی آقای رئیس جمهوری پس از یک وقفه به نسبت طولانی انجام شد. نفس برگزاری مصاحبه مطبوعاتی و آزاد در جامعه ما نشانه ای از اعتماد به نفس و ذی حق بودن است. مدیرانی که سال های سال است که مجموعه های اجرایی و نظارتی مهمی را تحت مدیریت خود دارند، ولی توانایی انجام حتی یک گفت وگوی محدود را ندارند و با توئیت بازی می خواهند مسائل را رفع و رجوع کنند، باید قدری اعتماد به نفس پیدا کرده و وارد عرصه رسانه شوند و پاسخ های مستدل به پرسش های فراوانی دهند که همچنان بی پاسخ مانده است. به نظر می رسد، زمان زیادی لازم است که این افراد شهامت لازم را برای چنین حضوری پیدا کنند.مصاحبه آقای روحانی وجوه گوناگون و مهمی داشت.

در این یادداشت به یکی از مهم ترین آنها یعنی اصل 113 اشاره می شود. زیرا بسیاری از پرسش های اهالی مطبوعات و مردم از ایشان درباره مسائلی است که فراتر از قوه مجریه است. ولی چون مطابق قانون رئیس جمهوری را در این موارد صاحب حق و وظیفه می دانند از او پرسش می کنند؛ از جمله مسائلی که درباره حقوق شهروندان و تضییع حقوق آنها یا حذف نامزدهای نمایندگی و غیره است. اصل 113 چنین می گوید که: «پس از مقام رهبری رئیس جمهوری عالی ترین مقام رسمی کشور است و مسئولیت اجرای قانون اساسی و ریاست قوه مجریه را جز در اموری که مستقیماً به رهبری مربوط می شود، برعهده دارد.»

روشن است که براساس این اصل رئیس جمهوری دو وظیفه دارد. اجرای قانون اساسی و ریاست قوه مجریه. شاید بگوییم که تعریف دقیق این اصل روشن نیست. ایرادی ندارد باید آن را در قانون عادی توصیف و تشریح کرد. ولی حق نداریم که آن را به گونه ای تفسیر کنیم که عملاً بلاموضوع شود. آقایان با قاعده اصولی قُبحِ اِسناد لغو به شارع یا مُقِنِّن آشنا هستند بر این اساس نمی توان وظیفه اجرای قانون اساسی مصرح در قانون اساسی را بلاموضوع کرد. شورای نگهبان در تفسیر این اصل چنین نتیجه گرفته است که:

«۱ ـ مستفاد از اصول متعدد قانون اساسی آن است که مقصود از مسئولیت اجرا در اصل ۱۱۳ قانون اساسی، امری غیر از نظارت بر اجرای قانون اساسی است.

۲ ـ مسئولیت رئیس جمهوری در اصل ۱۱۳ شامل مواردی نمی شود که قانون اساسی تشخیص، برداشت، نوع و کیفیت اعمال اختیارات و وظایفی را به عهده مجلس خبرگان رهبری، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه و هر مقام و دستگاه دیگری که قانون اساسی به آنها اختیار یا وظیفه ای محول نموده است.

۳ ـ در مواردی که به موجب قانون اساسی رئیس جمهوری حق نظارت و مسئولیت اجرا ندارد، حق ایجاد هیچ گونه تشکیلاتی را هم ندارد.»

اول اینکه شورای نگهبان در این تفسیر خود گفته است که این وظیفه مشمول چه چیزهایی نیست، در حالی که می تواند بگوید مشمول چه چیزهایی می شود. چیزهایی که قطعاً باید متفاوت از ریاست قوه مجریه باشد. به علاوه فرض کنیم که این اصل و مسئولیت اجرای قانون اساسی از سوی رئیس جمهوری حذف شود، در این صورت چه تغییری در وظایف کنونی رئیس جمهوری رخ خواهد داد؟ هیچ.

پس با چنین تفسیری شورای نگهبان عملاً این اصل را حذف کرده است. این چگونه تفسیری از قانون است که به کان لم یکن بودن آن ختم می شود؟ هنگامی که سخنگوی شورای نگهبان در برابر موضع درست و قانونی رئیس جمهوری فوری واکنش نشان می دهد که تفسیر قانون اساسی از وظایف شورای نگهبان است، توجه ندارد که کسی منکر این وظیفه نیست، بلکه همه این سؤال را دارند که؛ این چگونه تفسیری است که منجر به پوچ شدن این بخش از اصل 113 شده است؟ آیا نویسندگان قانون اساسی همین طوری و از روی سهوالقلم این اصل لغو را نوشته اند؟ چرا در بازنگری سال 1368 این اصل دوباره تصویب شد و بر مسئولیت اجرای قانون اساسی از سوی رئیس جمهوری همچنان تأکید شد؟

به علاوه استثنا کردن وظیفه جز در مواردی که در اختیارات رهبری است به معنای مستثنی نبودن سایر موارد است، چرا شورای نگهبان در تفسیر خود همه موارد ممکن را مستثنی کرده است؟! کدام حقوقدانی است که چنین تفسیری را در چارچوب اصول حقوقی قابل قبول تعریف کند؟

شورای نگهبان هر نظری دارد باید بر پایه های محکم حقوقی بنا شود و اگر چنین شد، در حالت عادی عرف حقوقدانان کشور آن را می پذیرند و محترم می دارند. اکنون پیشنهاد می کنیم که شورای نگهبان کلیه استدلال های خود در تفسیر اصل 113 را که در مشروح مذاکرات آن شورا هست ، منتشر کند و به داوری حقوقدانان کشور بگذارد.

بعید می دانیم که حتی کسر کوچکی از حقوقدانان پیدا شوند که قادر به دفاع از این تفسیر باشند. آقای رئیس جمهوری به درستی گفت که: «وقتی من در سخنرانی ها بعضی از اصل ها را مطرح می کنم، برخی عصبانی می شوند، گویا من از قانون اساسی آسمان هفتم حرف می زنم. موضوعاتی مانند همه پرسی در همین قانون اساسی آمده که اگر بد است آن را حذف کنیم و اگر خوب است چرا نگران و ناراحت هستید؟»

حاکمیت بر سر راه نقدینگی

مهدی حسن زاده در خراسان نوشت:

روز گذشته، آیین نامه اجرایی قانون مبارزه با پول شویی از سوی معاون اول رئیس جمهور به دستگاه های مختلف ابلاغ شد. آیین نامه ای که تکالیف متعددی را برای دستگاه های مختلف در زمینه راه اندازی سامانه های نظارتی در بخش های مختلف اقتصادی تعیین کرده است. قانونی که اصلاحات آن حدود یک سال پیش در مجلس تصویب شد و 15 دی ماه به تایید مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید.

ابلاغ این آیین نامه در شرایطی است که طی ماه های اخیر، سه اتفاق نوین در عرصه شفاف سازی اطلاعات اقتصادی مردم و نظارت بر آن ها صورت گرفته است و توجه به آن ها نشان می دهد تا چه اندازه فرصت ها برای شفاف سازی اقتصادی از دست رفته است و اکنون چه میزان از طریق شفاف سازی اقتصادی می توان به اصلاح برخی فرایندهای غلط در اقتصاد امید داشت.

ثبات نسبی بازار ارز با نظارت  بر تراکنش های بانکی

با گذشت بیش از یک سال از تغییر رئیس کل بانک مرکزی و تلاش اثرگذار همتی در مدیریت بازار ارز و ثبات نسبی در این بازار، مشخص شد که تا چه اندازه نظارت بر تراکنش های ریالی در مدیریت بازار ارز موثر است.

به گونه ای که چندی پیش وی با اشاره به این که تقویت کنترل بر ریال و تراکنش های آن - که به طرز غیراصولی و فاقد نظارت در جریان بود- بر مدیریت بازار ارز موثر بود، اعلام کرد: پول شویی آشکار از طریق چک های تضمینی و کارت های بانکی توسط سفته بازان انجام می شد که خوشبختانه این روند متوقف شده است.

این در حالی است که پیش از این کارشناسان بر ضرورت مدیریت تراکنش های بانکی و اصلاح رویه های بانکی و نظارت بر جریان نقدینگی برای جلوگیری از سوداگری در بازارهایی از جمله بازار ارز تاکید داشتند و اکنون مشخص می شود که چگونه مدیریت بر این تراکنش ها، ثبات نسبی بازار ارز را رقم زده است.

کشف 24 هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی

آمارهای مسئولان سازمان امور مالیاتی نشان می دهد که طی سه سال اخیر، 24 هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی از طریق بررسی حساب های بانکی شناسایی شده است.این اتفاق در شرایطی است که با ظرفیت های فنی و زیرساختی شبکه بانکی که سال هاست ایجاد شده، امکان نظارت بر این حساب ها پیش از این نیز فراهم بوده است. شناسایی این رقم و اقدام به بررسی حساب های بانکی با گردش بیش از پنج میلیارد تومان نشان می دهد که چه میزان بررسی حساب های بانکی می تواند برای احیای منابع عمومی موثر باشد.

حذف یارانه ثروتمندان این بار به کمک حساب های بانکی

حذف یارانه ثروتمندان در ماه های اخیر مجدد در دستور کار قرار گرفته است و این بار معترضان به شرط دادن مجوز بررسی حساب های بانکی خود، اجازه اعتراض به حذف یارانه را دارند. البته تراکنش های بانکی اشخاص نیز برای شناسایی درآمد آن ها در این دور بررسی حذف یارانه ثروتمندان مدنظر است.

شاید همین توجه نصفه و نیمه به ضرورت بررسی حساب های بانکی است که موجب شده است حذف یارانه ثروتمندان این بار به صورت جدی تر اجرایی شود.این سه اتفاق مثبت که هر کدام بار مهمی از دوش منابع عمومی کشور برمی دارد و فرصت اختصاص منابع به قشرهای نیازمند را فراهم می سازد، نشان می دهد که تا چه اندازه اقتصاد ایران، فرصت نظارت بر قلب فعالیت های اقتصادی را از دست داده است.

همه می دانیم که هر فعالیت اقتصادی، ردپای خود را در نقل و انتقال پول نشان می دهد و در همه جای دنیا با وجود همه آزادی های اقتصادی مختلف، حاکمیت بر سر راه نقل و انتقال پول نشسته واین فرایند را به دقت رصد می کند تا حقوق عمومی را از چنگ فراریان مالیاتی و افرادی که اقدام به پول شویی می کنند، بستاند.

اکنون با ابلاغ آیین نامه مبارزه با پول شویی فرصت مناسبی ایجاد شده است تا مجموعه حاکمیت و دستگاه های نظارتی بر روند نقل و انتقالات بانکی نظارت جدی تری دارا باشند و بتوانند ضمن مهار سوداگری در عرصه های مختلف اقتصاد، مسیر گردش نقدینگی را نظارت پذیر کنند. مسیری که نظارت پذیری آن به سالم سازی اقتصاد کمک بسیار شایانی خواهد کرد.

شفافیت در مبارزه با فساد متضمن اعتماد عمومی

نعمت احمدی در آرمان نوشت:

چند ماهی می شود که بحث مبارزه جدی با فساد در دستور کار دستگاه قضا قرار گرفته است. مخصوصا از زمانی که آقای سیدابراهیم رئیسی بر مسند ریاست قوه قضائیه تکیه زده، این رویکرد با عزمی راسخ تر دنبال می شود. اما مبارزه با فساد زمانی در جامعه می تواند تاثیرگذار باشد که نخست، مقطعی و گزینشی نباشد و پس از آن نیز مردم از نوع محاکمه از جریان و عواملی که دست اندرکاران فساد بودند مطلع باشند.

اگر دادگاه های ویژه ای اختصاص یافت کرد و در این دادگاه ها وکلای ویژه و گزینش شده حضور دارا باشند و مهم تر از آن با عوامل ایجاد کننده فساد برخورد صریح صورت نگیرد، به دشواری می تواند اعتماد عمومی را جلب کند. مثلا وقتی گفته می شود فلان پرونده 4هزار میلیارد معوقه بانکی دارد آیا باید فقط فرد را مورد محاکمه قرار داد؟ آیا نباید عزمی وجود داشته باشد که سیستم بانکی را پاسخگو کند؟

آیا بانکی که چند هزار میلیارد معوقه دارد دایره حقوقی و مسئولان آن بانک نباید مورد محاکمه قرار بگیرند که چگونه اموال بیت المال را در یک زمانی در اختیار این فرد گذاشتند. وقتی که بخواهیم ریشه ای و با بستر فساد مبارزه کنیم باید با عوامل تشکیل دهنده و فضای ایجاد شونده فساد نیز برخورد شود.

تا این اتفاق رخ ندهد مردم نسبت به مبارزه با فساد به دیده تردید نگاه می کنند. شفافیت نیز به همین صورت است. مثلا در همین پرونده اخیر گروه عظام کدام مسئول بانکی و گمرکی مورد باز جویی و محاکمه قرار گرفت و کدام آیین نامه یا مواد قانونی مربوط به حقوق گمرکی یا معوقات بانکی که باعث شده یک مجموعه بتواند چند هزار میلیارد اختلاس کند و فساد تا این حد رشد کند، زیر ذره بین نقد و اصلاح رفت؟

ما از این جریانی که امروز راجع به مبارزه با فساد راه افتاده متوقعیم که با سرشاخه ها و بسترهای ایجاد کننده فساد مبارزه کند. چه منافذی در گمرک وجود دارد که می شود جنس چینی وارد کشور کرد، از گمرک رد کرد و در قالب جنس ایرانی با مهر ایرانی عرضه کرد؟

با چنین کارهای روشن و موثری است که مردم مبارزه با سرشاخه هایی را که در گمرکات و دیگر گلوگاه های فسادساز هستند و تاکنون با آنها برخوردی نشده، باور می کنند و ثمربخش خواهد بود. امیدواریم جریانی که در راستای مبارزه جدی با فساد به راه افتاده و با این اراده ای که رئیس محترم قوه قضائیه دارد و از حمایت دیگر مسئولان نظام نیز برخوردار است، فقط در مبارزه با معلول ها نباشد و با علت ها نیز مبارزه گردد.

اگر با علت ها نیز مبارزه صورت گرفت هم می توان به مبارزه با فساد امیدوار بود هم این شفافیت می تواند موجبات اعتماد جامعه را فراهم آورد. اکنون مقرراتی که اجازه داده این حجم از فساد در گمرک شکل بگیرد نیاز به بازنگری دارد.

دستگاه قضایی باید همزمان با برخورد با مفسدان به این مسائل نیز بپردازد چرا که اینها همه مواردی است که تا صورت نگیرد و به سرانجام نرسد شفافیت نخواهد آمد و تا این شفافیت عیان نباشد مردم درباره مبارزه با فساد اطمینان خاطر نخواهند یافت و متعاقب آن اعتماد عمومی نیز شکل نخواهد گرفت.

اربعین نماد وحدت امت اسلامی

داوود عامری در جوان نوشت:

راهپیمایی بزرگ اربعین، سال هاست که نه تنها به یک اتفاق بزرگ در کشور ما تبدیل شده است، بلکه چشم جهانیان را نیز معطوف به خود کرده، به طوری که علاوه بر اینکه شاهد حضور پیروان اهل بیت (ع) در آن هستیم، بلکه آمارها نشانگر آن است که روز به روز شاهد افزایش پیروان مذاهب مختلف اسلامی و معتقدان ادیان آسمانی دیگر در این راهپیمایی بزرگ هستیم.

امروز به جهت عظمت راهپیمایی اربعین که آن را بی تردید می توان بزرگ ترین اجتماع انسانی برای یک مراسم نامید، بسیاری از تحلیلگران و جامعه شناسان نگاه ویژه مطالعاتی روی آن دارند و از آن به عنوان یک پدیده خاص اجتماعی که می تواند نقش های متفاوت و عمیقی در منطقه و جهان بر جای بگذارد، یاد می کنند.

بنا براین راهپیمایی اربعین را به عنوان یک پدیده مهم و تأثیرگذار، می توانیم از جهات مختلف مورد بررسی قرار دهیم که در این یادداشت تلاش داریم به برخی از جهات آن بپردازیم.

اولین ویژگی پدیده راهپیمایی اربعین، در حوزه نگاه مذهبی و دینی قابل بررسی و تبیین است. منشأ این راهپیمایی بزرگ در اعتقاد پیروان اهل بیت (ع) و سایر مذاهب اهل سنت که قطعاً نگاه ویژه و احترام آمیز به رسول گرامی اسلام (ص) و سلاله پاک آن حضرت دارند، نهفته است.

معتقدان و پیروان ائمه معصومین (ع) برای ابراز ارادت و تقرب به حضرت حق با تمسک به دوستی و ارادت خود به اباعبدالله الحسین (ع) بر اساس حدیث ثقلین، از اقصی نقاط ایران و جهان تلاش دارند با احیای سنت پیاده روی اربعین و شرکت در این همایش بزرگ، میزان علاقه و محبت خود را به سالار شهیدان کربلا نشان دهند و در این راه با وجود سختی های راه و ازدحام جمعیت، مشقت سفر را به حلاوت عشق آسان می کنند.

این حضور بی مانند از همه مذاهب و پیروان ادیان الهی غیر از شیعه، آن را به یک نماد وحدت در حوزه مذاهب اسلامی تبدیل کرده است و این نمود وحدت بخش و وحدت آفرین سال به سال بیشتر خود را نشان می دهد و جلوه ای از وحدت امت اسلامی را که می تواند گره گشای همه مسائل جهان اسلام باشد، به نمایش می گذارد دومین زاویه دید در راهپیمایی بزرگ اربعین مربوط به حوزه اجتماعی و فرهنگی است. اجتماع بزرگ اربعین و همکاری و همیاری زائران و خادمین با هم و تقریباً یکی شدن آنها، به یک کنش اجتماعی جمعی در جامعه اسلامی و الگوی مدیریت فرهنگی اجتماعات بزرگ تبدیل شده است.

به عبارت دیگر اگر متولیان فرهنگی و جامعه شناسان ما بتوانندرفتار جمعی در ایام راهپیمایی اربعین را به سایر حوزه های مورد نیاز جامعه برای بهره مندی از توان جمعی، تسری دهند، بی گمان به یک نیروی ملی بیکران در حل مسائل بزرگ دست پیدا خواهیم کرد.

البته می توان مصادیق تأثیر نهادینه شدن همکاری و همیاری در راهپیمایی اربعین را در حادثه سیل در مناطق مختلف کشور مورد ملاحظه قرار داد که به نظر می رسد، حرکت ملی برای کمک به همنوعان آسیب دیده از سیل و زلزله، به مراتب بسیار بیشتر و اصولی تر از سالیان گذشته بود و حضور موکب داران ایرانی و غیر ایرانی در خدمات رسانی به سیل زدگان، نمادی از یک همگرایی در زمان های مورد نیاز است؛ بنابراین می توان تأثیرات وحدت بخش راهپیمایی اربعین حسینی را در فعالیت های اجتماعی و تبدیل شدن آن به یک فرهنگ اصیل اسلامی مورد مداقه و توجه قرار داد. سومین منظر مهم که می توان راهپیمایی اربعین را مورد توجه قرار داد، به تأثیرات امنیتی آن بر می گردد.

واقعیت این است که حضور این تعداد از جمعیت انسانی در یک مناسک خاص، با کم ترین دغدغه امنیتی از ناحیه خود شرکت کنندگان، یک امر فوق العاده و خارج از تصور کارشناسان مسائل امنیتی است. به یکباره در یک برهه زمانی کوتاه و عبور آن ها از مرزهای چند کشور، هیچ کدام از این کشورها، نسبت به آن دغدغه امنیتی پیدا نمی کنند، از برکات مهم راهپیمایی اربعین است، که مدلی از امنیت جمعی با مشارکت خود خواسته همه زائران است که این هم از برکات وحدت اسلامی است.

این پدیده نشان می دهد که اگر جهان اسلام بتواند از زیر سلطه کاسبان نظام استکباری که پیوسته تلاش دارند به بهانه های امنیتی، حضور خود را در مناطق اسلامی توسعه و تثبیت نمایند، خارج شود، در این صورت شاهد شکل گیری پیوندهای مستحکم وحدت و اتحاد میان ملت های اسلامی و کشورهای مسلمان خواهیم بود.

پرواضح است پیام آشکاری که راهپیمایی اربعین به جهانیان صادر می کند، وحدت و امنیت مثال زدنی امت اسلامی است و این اتفاق به تنهایی توانسته است، تمامی تبلیغات چند ماهه و چند ساله نظام استکباری و امریکا را که تمام همت خود را معطوف ناآرام کردن منطقه و ایجاد تنش و اختلاف در منطقه نموده است، ناکام بگذارد و به جهانیان و نظام های وابسته بفهماند که امنیت یک امر درون زاست و دشمنان جهان اسلام به هر بهانه و با هر تجهیزاتی بخواهند در منطقه حاضر شوند، قادر به تأمین امنیت آن ها نخواهند بود، چرا که اصولاً امنیتی که دیگران ایجاد کنند، خود در واقع منشاء ناامنی است؛ بنابراین با توجه به آنچه به طور مختصر به آن اشاره شد، باید گفت که راهپیمایی اربعین نماد و مصداق و آثار عینی اتحاد و همبستگی در جهان اسلام است و باید از درس های آن به نفع جهان اسلام بهره گیری کرد. بی تردید اینگونه جلوه های کم نظیر و الهام بخش، نویددهنده ظهور تمدن نوین و بزرگ اسلام در سایه تعالیم رهایی بخش اسلام عزیز است.

چشمه جنگ اردوغان

محمدرضا ستاری در ابتکار نوشت:

یک هفته از هجوم همه‏جانبه ارتش ترکیه به شمال سوریه می گذرد. عملیاتی که با واکنش های وسیع بین المللی مواجه شده و به موازات آن تا‏کنون علاوه بر صدها کشته و زخمی، بیش از 275 هزار نفر نیز آواره شده اند. در این میان، جامعه جهانی به خصوص اروپا و آمریکا ضمن مطرح کردن انتقادات شدید از شروع عملیات نظامی ترکیه علیه کردها، انواع و اقسام ژست ها و تهدیدها را نسبت به لزوم توقف این حملات در دستور‏کار خود قرار داده اند.

ایالات متحده آمریکا همانطور که ترامپ تهدید کرده بود، طی فرمانی اجرایی، سه وزیر و دو وزارتخانه ترکیه را مورد تحریم قرار داد. همچنین پنج کشور اروپایی تاکنون صادرات سلاح خود به ترکیه را متوقف کرده و قرار است موضوع شمال سوریه، دستور‏کار نشست آتی سران اتحادیه اروپا باشد.

در میان تمامی این هیاهوها که از گوشه‏کنار فریاد فغان و همدردی را با کردهای سوریه به آسمان بلند کرده، گویا یک موضوع مهم فراموش شده یا اینکه به صورت عامدانه به آن پرداخته نمی شود. موضوعی که مانند روز روشن در کنار دست تحلیل گران و تصمیم سازان بین المللی قرار دارد، ولی گویا کسی علاقه به بازگو کردن آن ندارد. افشای این ژست دروغین کار چندان دشواری نیست و با چند گزاره به راحتی شفاف می شود.

نخست اینکه آمریکا سربازان خود را از سوریه خارج کرده و پس از آن ترکیه به سراغ یگان های مدافع خلق رفته است. حالا خبر رسیده که نیروهای ویژه ‏بریتانیا نیز قصد خروج از شمال سوریه را دارند. مقامات آمریکایی و اروپایی هم از یک هفته گذشته تاکنون این اقدام ترامپ را خالی کردن پشت متحدان عنوان کرده و به سختی به او و اردوغان می تازند.

در این میان سوال مهم این است که اگر ورود نظامیان ترکیه به شمال سوریه به این میزان برای آنها دردناک و غیر‏قابل قبول است، چرا از حدود دو سال پیش یعنی زمستان سال 96، وقتی ترکیه عفرین را اشغال کرد و از آن زمان تاکنون از بام تا شام شعار نابودی کردها و شروع عملیات سپر فرات را سر می داد، همه این بازیگران سکوت کرده و نسبت به پیامدهای این اقدام سخنی به میان نیاوردند؟

ترکیه با اشغال عفرین و پیشروی به سمت منبج عملاً ماده 56 منشور ملل متحد را نقض کرده و از آن زمان تاکنون مشغول احداث دانشگاه، مراکز اقتصادی و نظامی در این مناطق است. از همان زمان مشخص بود که تحولات آتی در منطقه شمال سوریه به جایی ختم می شود که ایالات متحده پس از توافق ‏و بده‏بستان های نهایی با آنکارا و مسکو، مجوز تارومار شدن نیروهای دموکراتیک را به راحتی هر‏چه تمام تر به دشمن خونی آنها یعنی اردوغان خواهد داد.

دومین نکته این است که ترکیه فاقد چراغ سبز آمریکا و روسیه هرگز قادر به انجام چنین عملیاتی نبود. شاهد این مدعا، نشستِ هفته قبل شورای امنیت است که واشنگتن و مسکو مانع محکوم کردن اقدامات اردوغان شدند.

سومین مسئله این است که علی‏رغم تمامی ژست هایی که اکنون جامعه جهانی به واسطه کشته و آواره شدن غیر‏نظامیان کرد به خود می گیرد، مشخص است که ترکیه برای ایالات متحده و غرب به‏عنوان سومین ارتش بزرگ ناتو، متحدی استراتژیک بوده و نیروهای دموکراتیک سوریه برای ترامپ نهایتاً متحدان تاکتیکی محسوب می شوند.

در نتیجه زمانی که طبق اصول رئالیسم راهبردهای‏شان، مجوز سلاخی کردن آنها توسط اردوغان را صادر می کنند، در گوشه ای دیگر به حال کردها و روزهای دشوارشان اشک تمساح می ریزند. هر چند که این‏بار هم در مقطع کنونی، قرعه بحران خون بار سوریه در آستانه تشکیل کمیته قانون اساسی این کشور بار دیگر به نام کردها افتاده و در پرده نهایی آن بشار اسد بر روی ویرانه های این سرزمین سوخته لبخند پیروزی می زند، اما سرانجام این نمایش برای خاورمیانه پر‏آشوب، رهاورد دیگری جز ریخته شدن خون غیرنظامیان و شعله ورتر شدن آتش بحران نخواهد داشت.

تحریم چگونه می میرد

محسن پیرهادی در رسالت نوشت:

سال هاست که ادبیات تحریمی، بر زبان ما ایرانیان جاری و بر فکر اغلب ما حاکم است. اگر از اطرافیان کم اطلاع خود هم پرس وجویی کنید، اغلب آن ها با الفاظ و عباراتی همچون داماتو، ایسا، پالرمو و هر قانون، توافق نامه یا تعهد بین المللی که قرار است برای ایران محدودیت هایی به همراه بیاورد، آشنا هستند.

زمانه ای است که مقامات یک کشور که سابقه همه نوع تجاوزی هم به ایران داشته، رسما از وضع تحریم های دردناک و فلج کننده علیه دولت و ملت ایران سخن می گویند، زمانه ای که مردم شریف ما، 6 سال است منتظرند، دو سال منتظر امضای برجام، دو سال اجرای برجام و حالا پس از خروج آمریکا و تعلل اروپا، منتظر احیای برجام.

کلمات و عباراتی را آن قدر از مسئولان دولت شنیده ایم که برای گوشمان آزاردهنده شده است. کار به جایی رسیده که حتی رهگذران کوچه و خیابان از دوره های برجام و پسابرجام سخن می گویند و حتی به این نمی اندیشند که برجام مگر چه نقطه عطفی بود که بخواهد پیش و پسی داشته باشد.

کشور تحت شدیدترین تحریم هاست، کسی منکر نیست، حتی معتقدم طراحی نظام تحریم ها، به صورت وحشتناکی حساب شده و غیرانسانی است که تشریح این موضوع، خود نیازمند مقاله مستقلی است. فقط از باب نمونه، کافی است بدانیم در سال های گذشته، از فروش و انتقال برخی داروهای حساس به ایران اسلامی ممانعت به عمل آمده، درحالی که در همین سال ها، میزان فروش سیگار به کشور ما افزایش هم داشته است. این یعنی طراحان تحریم می خواهند مرد سالخورده یا زن باردار ایرانی از فلان داروی حساس محروم بماند، اما جوان ایرانی بیش از گذشته سیگار بکشد.

مخاطب این کلام، پیش از همه، خواهران و برادرانم در خانواده بزرگ رسانه و پس ازآن مسئولان کشورند. بیایید از امروز کمتر از تحریم سخن بگوییم. هر مسئولی به محض پیش آمدن مشکل و اختلالی در حوزه کاری اش، سریع پای تحریم را وسط نکشد، حتی اگر تحریم واقعا در آن حوزه مؤثر بوده باشد که گاهی اوقات هم چنین نیست.

اشتباه نشود، حرف این نیست که در مجامع بین المللی و خارج از کشور، مظلومیت خود را فریاد نزنیم و حق خواهی نکنیم، این وظیفه را باید وزارت محترم خارجه و سایر دستگاه های مسئول با جدیت پیگیری کنند، اما هر مسئول ارشد یا جزئی، به هر مناسبت نام تحریم را به میان نیاورد.

این کار تنها دو اثر دارد، اول این که اذهان خودمان را خسته و مشوش می کند و دوم، به دشمن پیغام می دهد که تحریم ها مؤثر است. بیایید این طور تصور کنیم که ما همسایه ای داریم که بویی از انسانیت نبرده و حتی اگر در منزل ما، کسی در حال جان دادن باشد، او باوجودآنکه داروی آن بیمار را دارد، حتی حاضر است آن را دور بریزد اما به شما ندهد.

راه حل چیست؟ شما به عنوان مسئول و مدیر خانه، نباید هرروز با زن و فرزندان از تأثیر فشار همسایه بی رحم سخن بگویید و با این کار محیط خانه را ناآرام کنید، بلکه باید با درایت راه دیگری برای یافتن داروی موردنیاز پیدا کنید، یا از محل دیگری آن را تأمین کنید و یا اگر می شود، در داخل منزل شبیه آن را تولید کنید. یقین کنید اگر چنین شد، همان همسایه بی رحم هم حاضر است داروهای خود را زیر قیمت به شما بفروشد.

کلمات تحریم و برجام و مذاکره و آمریکا و اروپا را رها کنید، بیایید کاری کنیم واژگان کلیدی و پرکاربرد ادبیات روزمره ما، تلاش و علم و جوان و تولید و ابتکار باشد، چراکه ادبیات، فکر می سازد و فکر و اندیشه، پایه و جهت حرکت را معین می کند.

دشمن، از دیرباز دشمن بوده و تا زمانی که تغییر ماهوی نکند، همچنان دشمن است، گرگ صفت و درنده خو و بی رحم هم هست، اما تا همین جای کار هم در خیلی از میادین بزرگ در برابر ما به خاک افتاده، بیایید باور کنیم از دشمن، فقط دشمنی سر می زند و مذاکره و تحریمش، دو راه مختلف برای رسیدن به یک مقصد است که آن هم آسیب زدن به ما باشد.

دشمن را باید مدیریت کرد و راه دفع دشمنی او، نه موضع ضعف که اتفاقا موضع اقتدار و بی نیازی است. اگر گام اول، اصلاح ادبیات باشد، گام دوم، بی شک تحکیم و تقویت احساس بی نیازی از خارج، در یکایک مردمان این سرزمین است.

.

منبع : mashreghnews.ir